Nexora
Yıl sonu, dönem sonu ve devir sayımları

Stok sayım hizmeti ve envanter denetimi

Hareket kesimini, sayım talimatını ve kontrol sayımını önceden planlıyor; sayımı eğitimli ekiple yürütüp farkları nedenleriyle raporluyoruz.

Denetim, Yönetim ve Danışmanlık Güncelleme: 3 Kasım 2026
Kısaca

Stok sayım ve envanter denetimi hizmeti; depo, mağaza ya da üretim alanındaki stokların yazılı bir talimatla, stoktan sorumlu olmayan eğitimli bir ekip tarafından sayılması, sistem kayıtlarıyla karşılaştırılması ve farkların nedenleriyle raporlanmasıdır. Nexora sayım planını, ekibi, kontrol sayımını, imzalı sayım tutanaklarını ve fark raporunu tek elden sağlar. Sayım, dönem sonu envanterinde miktar tespitinin dayanağıdır; değerleme ile farkların muhasebe ve vergi işlemi mali müşavirin alanındadır.

Stok sayım hizmeti neleri kapsar?

Hizmet; sayım öncesi planlama, hareket kesimi, saha sayımı, kontrol sayımı, sistem kayıtlarıyla mutabakat, fark analizi ve raporlama aşamalarını kapsar. Sayımın yalnızca raftaki ürünleri adet olarak tespit etmekten ibaret olmaması gerekir. Ürünlerin doğru lokasyonda, doğru ölçü birimiyle ve önceden belirlenmiş kurallara göre sayılması sonuçların kullanılabilirliği açısından önem taşır.

Sayım sonucunda görülen her fark doğrudan fiziksel kayıp anlamına gelmez. Sayım devam ederken yapılan mal kabul veya sevkiyat, emanet ürünlerin ayrı tutulmaması, koli ile adet biriminin karıştırılması ya da ürün kodlarının hatalı eşleştirilmesi kayıt ile fiziksel miktar arasında fark oluşturabilir. Bu nedenle sayımın yazılı bir talimata göre yürütülmesi gerekir.

Sayım talimatında neler yazılı olmalı?

  1. Mal kabul ve sevkiyatın hangi anda durdurulacağı veya hangi kurala göre devam edeceği belirlenmelidir.
  2. Sayım sırasında dikkate alınacak son stok hareketleri ve sistemden stok listesinin hangi anda alınacağı açıklanmalıdır.
  3. Emanet, konsinye, iade, hasarlı veya diğer stoklardan ayrı izlenmesi gereken ürünlerin nasıl sayılacağı belirtilmelidir.
  4. Raf, bölüm ve diğer sayım alanlarının ekipler arasında nasıl paylaştırılacağı tanımlanmalıdır.
  5. Koli, adet, kilogram, metre veya işletmede kullanılan diğer ölçü birimlerinin nasıl uygulanacağı netleştirilmelidir.
  6. Kontrol sayımının hangi ürünlerde veya bölgelerde yapılacağı ve fark halinde izlenecek yöntem belirlenmelidir.

Net fark neden yanıltır?

Toplam net fark tek başına stok doğruluğunu göstermek için yeterli olmayabilir. Bir ürünün 40 adet fazla, benzer başka bir ürünün 40 adet eksik çıkması toplamda sıfır fark oluşturabilir. Ancak iki stok kartında da kayıt hatası devam eder. Bu nedenle farkların ürün, lokasyon ve neden bazında incelenmesi gerekir.

Fark analizi sırasında ürün kodu karışıklığı, ölçü birimi hatası, hareket zamanlaması, hasar, fire veya başka operasyonel nedenler ayrı ayrı değerlendirilebilir. Sayım sonrasında kayıt ve uygulama disiplinini geliştirmek isteyen işletmeler için stok yönetimi ve sayım disiplini eğitimi de ayrı bir çalışma alanıdır.

Kendi ekibiniz mi, dış ekip mi?

YöntemUygulama biçimiDikkat edilmesi gereken nokta
Kendi personeliyle sayımSayım işletmenin mevcut çalışanları tarafından yürütülür.Stoktan sorumlu kişiler ile kontrol görevini üstlenen kişilerin ayrılması ve çalışanların sayım için planlanması gerekir.
Ek personel desteğiİşletmenin yönettiği sayıma dönemsel personel desteği eklenebilir.Uygun koşullarda geçici iş ilişkisi modeli ayrıca değerlendirilebilir.
Dış ekip ile planlı sayımSayım talimatı, ekip organizasyonu, kontrol sayımı ve raporlama birlikte yürütülür.Sayımı yapan ekip ile günlük stok sorumluluğunun ayrılması sağlanır.

Sayım çalışmasının kapsamını lokasyon sayısı, ürün veya stok kalemi sayısı, kullanılan ölçü birimleri, raf ve erişim koşulları, çalışma saatleri ve kontrol sayımının kapsamı gibi unsurlar etkiler. Bu değişkenler ekip ve saha planının hazırlanmasında dikkate alınır.

Envanter sayımı nasıl yapılır?

Envanter sayımı, hazırlık ve yazılı talimatla başlayan, fiziksel sayım ve mutabakatla devam eden, raporlamayla tamamlanan beş aşamalı bir süreçtir.

  1. Keşif ve talimat: Sayım yapılacak alan, stok yapısı ve kayıt düzeni değerlendirilir. Sayım bölgeleri, hareket kesimi ve uygulanacak kurallar belirlenerek talimat hazırlanır.
  2. Ekip hazırlığı: Sayımda görev alacak kişiler belirlenir. Ekip, ürünlerin tanınması, ölçü birimleri, lokasyon yapısı ve sayım kayıtlarının nasıl tutulacağı konusunda hazırlanır.
  3. Sayım günü: Belirlenen hareket kesimi uygulanır ve ekipler kendilerine ayrılan bölgelerde fiziksel sayımı gerçekleştirir. Planlanan alanlarda kontrol sayımları yapılır.
  4. Mutabakat: Fiziksel sayım sonuçları sistemdeki stok kayıtlarıyla karşılaştırılır. Önemli fark bulunan ürünler veya lokasyonlar gerektiğinde yeniden sayılır.
  5. Raporlama: Sayım tutanakları ve fark sonuçları düzenlenir. İşletmenin değerlendirebilmesi için farkların görülebildiği raporlama tamamlanır.

Sayım ihtiyacının depo operasyonlarının düzenlenmesi ve sürekli saha yönetimiyle birlikte ele alınması gereken durumlarda lojistik ve depo yönetimi hizmeti ayrıca değerlendirilebilir.

Envanter çalışmasında fiziksel miktarın belirlenmesi ile muhasebe ve vergi açısından değerleme aynı işlem değildir. Sayım hizmeti fiziksel tespit ve farkların raporlanmasına odaklanır. Sayım farklarının muhasebe veya vergi kayıtlarına nasıl yansıtılacağı işletmenin mali müşaviri tarafından değerlendirilmelidir.

Sayım hizmetinin parçaları

Tek mağazadan çok lokasyonlu eş zamanlı sayımlara kadar.

Sayım planı ve talimatı

Alan krokisi, bölge dağılımı, hareket kesimi, takvim ve kontrol sayım oranları yazılı hale getirilir.

Eğitimli sayım ekibi

Ekip sayım kuralları, ürün tanıma ve ölçü birimleri konusunda sayımdan önce eğitilir.

Barkodlu ve listeli sayım

Barkod okuyucu ya da numaralı sayım listesiyle çift kontrollü sayım yapılır.

Kontrol sayımı

Seçilen bölgeler ikinci kez sayılır; iki sayım arasındaki uyum doğruluk ölçüsü olarak raporlanır.

Fark analizi

Farklar kalem, bölge ve değer bazında, brüt ve net olarak ve nedenlerine göre ayrılır.

Tutanak ve rapor

Numaralı, tarihli ve imzalı sayım tutanakları ile yönetim raporu teslim edilir.

Hizmet nasıl işler?

Planlama, sayım gününden en az bir hafta önce tamamlanır ve talimat onayınıza sunulur.

  1. Keşif ve talimat

    Alanı, stok yapısını ve kayıt sistemini inceleyip sayım planını ve talimatı hazırlıyoruz.

  2. Ekip hazırlığı

    Ekibi kuruyor, sayım kuralları ve ürün tanıma konusunda eğitiyoruz.

  3. Sayım günü

    Hareket kesimini uyguluyor, bölge bazlı sayım ve kontrol sayımlarını yürütüyoruz.

  4. Mutabakat

    Sonuçları sistem kayıtlarıyla karşılaştırıyor, büyük farkları yeniden sayıyoruz.

  5. Raporlama

    Tutanakları ve farkları nedenleriyle gösteren raporu teslim ediyoruz.

Kimler için uygun?

  • Yıl sonu envanter sayımı yapacak perakende zincirleri ve mağazalar
  • Depo ve dağıtım merkezi işleten lojistik firmaları
  • Hammadde, yarı mamul ve mamul stoklarını dönemsel sayan üretim işletmeleri
  • Devir, birleşme ya da denetim öncesinde bağımsız sayım isteyen şirketler

Bilanço esasına göre defter tutanlar her hesap dönemi sonunda envanter çıkarıp envanter defterine kaydeder; işletme hesabı esasında defter tutan ve emtia üzerine iş yapanlar da emtia envanteri çıkarmak zorundadır. Vergi Usul Kanunu envanteri, bilanço günündeki mevcutların sayılarak, ölçülerek, tartılarak ve değerlenerek kesin ve ayrıntılı biçimde tespiti olarak tanımlar; listeler halinde tutulan envanterde listelerin sayfa numaralı, tarihli ve envanteri çıkaran kişi ile işletme sahibi ya da vekilince imzalı olması gerekir. Sayım farklarının muhasebe ve vergi işlemi mali müşavirinizin değerlendirmesine bağlıdır; bu hizmet finansal tabloların bağımsız denetimi değildir.

Stok Sayım ve Envanter Denetimi hakkında sorular.

Sorunuzun cevabı yoksa uzmanımıza doğrudan sorun.

Uzmana sorun

Sayım yılın son günü mü yapılmak zorunda?

Ticaret hukuku açısından zorunlu değildir. Türk Ticaret Kanunu, Türkiye Muhasebe Standartlarına uygun olmak kaydıyla dönem sonundan önceki üç ay ya da sonraki iki ay içindeki bir güne göre çıkarılan özel envanterin dönem sonuna taşınmasına izin verir; bunun için sayım tarihi ile dönem sonu arasındaki hareketlerin eksiksiz kaydı gerekir. Vergi Usul Kanunu envanteri bilanço günündeki mevcutlar üzerinden tanımladığı için sayım tarihini mali müşavirinizle ve varsa bağımsız denetçinizle birlikte belirleyin.

Sayım sırasında mal kabul ve sevkiyat tamamen durmalı mı?

Sayılan bölgede durmalıdır; tüm depoyu durdurmak her zaman gerekmez. Bölge bazlı planda sayımı biten bölge, sayılmamış bölgelerle arasında ürün geçişi olmayacak şekilde yeniden açılabilir. Sayım sırasında zorunlu olarak yapılan hareketler belge numarasıyla ayrı bir listeye yazılır ve mutabakatta hesaba katılır.

Kör sayım ne zaman tercih edilmeli?

Kayıt doğruluğunun ölçüleceği sayımlarda tercih edilmelidir. Sistem miktarını gören sayıcı, farkı aramak yerine beklenen rakamı doğrulamaya yönelebilir; kör sayımda liste yalnızca lokasyonu ve ürünü gösterir, miktarı sayıcı yazar. Karşılığında sayım süresi uzayabilir; süreyi dengelemek için fark çıkan kalemlerin yeniden sayımında sistem miktarı gösterilebilir.

Stok sayımı ne kadar sürer?

Süre alan büyüklüğüne, kalem sayısına, ürünlerin sayılma biçimine ve ekip büyüklüğüne bağlıdır. Doğru planlanmış bir sayımda çoğu mağaza aynı gün, orta ölçekli depolar bir ila iki gün içinde sayılabilir; tartılan ya da ölçülen ürünler ve yüksek raflı alanlar süreyi uzatır.