İş Kanunu md. 74'e göre doğum (analık) izni, 1 Mayıs 2026'da yürürlüğe giren değişiklikle toplam 24 haftadır: doğumdan önce 8, doğumdan sonra 16 hafta. İzin tahmini doğum tarihinden 8 hafta önce başlar, doğum tarihine 16 hafta eklenip bir gün çıkarılan günde biter ve çalışan ertesi gün işe döner. Doktor onayıyla doğuma 2 hafta kalana kadar çalışılabilir; çalışılan süre doğum sonrasına eklenir. Çoğul gebelikte doğum öncesi süreye 2 hafta eklenir ve toplam izin 26 haftaya çıkar.
İzin takviminin mantığı
Hesabın çıkış noktası, doktor raporundaki tahmini doğum tarihidir. Araç bu tarihten geriye doğru sayarak izin başlangıcını, ileriye doğru sayarak izin bitişini ve işe dönüş gününü bulur:
İzin başlangıcı = Tahmini doğum - (Doğum öncesi hafta x 7 gün)
İzin bitişi = Tahmini doğum + (16 hafta + Aktarılan hafta) x 7 gün - 1 gün
İşe dönüş = İzin bitişinin ertesi günüDoğum izni takvim haftasıyla işler. Yıllık izinden farklı olarak araya giren hafta sonları ve resmi tatiller süreyi uzatmaz. İşe dönüş günü hafta sonuna denk gelirse fiilen ilk iş gününde başlanır.
Yeni süreler, 7578 sayılı Kanunun yayımlandığı 1 Mayıs 2026'da yürürlüğe girdi; kanunda doğum tarihine bağlı bir eşik yoktur. Bu tarihte doğum sonrası izni devam eden sigortalıların raporları SGK tarafından başvuru aranmadan 8 hafta uzatıldı. İzni daha önce bitmiş, ancak doğumdan itibaren 24 haftası 1 Nisan 2026 itibarıyla dolmamış olanlar ise yürürlükten itibaren 10 iş günü içinde başvurarak 8 hafta ek izin kullanabildi. Araç, bu tarihten önceki doğumları hesaplarken geçiş kuralını dikkate alır. Değişikliğin ayrıntılarını doğum izni 24 hafta rehberinde bulabilirsiniz.
Örnek: 15 Ocak 2027 tahmini doğum
Tahmini doğum tarihi 15.01.2027 olan çalışan standart düzende izne çıkarsa izin 20.11.2026'da başlar ve 06.05.2027'de biter; çalışan 07.05.2027'de işe döner. İzin toplam 168 gündür.
Aynı çalışan doktor onayıyla doğuma 4 hafta kalana kadar çalışırsa izin 18.12.2026'da başlar. Doğumdan önce kullanılmayan 4 hafta doğum sonrasına aktarıldığı için doğum sonrası izin 20 haftaya çıkar, izin 03.06.2027'de biter ve işe dönüş 04.06.2027 olur. Toplam süre değişmez; yalnızca doğum öncesi ve sonrası arasındaki dağılım değişir.
Doğuma iki hafta kalana kadar çalışmak
Doğum öncesi 8 haftada çalıştırılmamak esastır. Sağlık durumu uygunsa, doktor onayı ve çalışanın isteğiyle doğuma 2 hafta kalana kadar işyerinde çalışılabilir; 7578 sayılı Kanundan önce bu sınır 3 haftaydı. Böylece tekil gebelikte en fazla 6, çoğul gebelikte en fazla 8 hafta doğum sonrasına aktarılabilir. Örnekteki çalışan doğuma 2 hafta kalana kadar çalışırsa izin 01.01.2027'de başlar, 6 hafta doğum sonrasına aktarılır ve izin 17.06.2027'de biter; işe dönüş 18.06.2027'dir. Çalışılan günler için SGK ödenek ödemez; aktarılan süre için ödenek doğum sonrasında ödenir.
Erken doğum, çoğul gebelik ve diğer özel durumlar
- Erken doğum: Doğum, izin başladıktan sonra ama tahmini tarihten önce gerçekleşirse kullanılamayan doğum öncesi günler doğum sonrasına eklenir. Toplam süre korunduğu için izin bitiş tarihi ilk hesapla aynı kalır.
- Çoğul gebelik: Doğum öncesi süre 10 haftaya, toplam izin 26 haftaya çıkar; doğum sonrası süre yine 16 haftadır. Tahmini doğum tarihi 15.01.2027 olan çoğul gebelikte izin 06.11.2026'da başlar, yine 06.05.2027'de biter ve toplam 182 gün sürer.
- Annenin ölümü: Doğumda veya doğumdan sonra anne hayatını kaybederse, kullanılamayan doğum sonrası süre babaya kullandırılır.
- Evlat edinme: Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen eşlerden birine, çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten itibaren 8 hafta izin verilir; bu süre değişmedi.
- Babalık izni: Eşi doğum yapan işçiye 10 gün ücretli izin verilir (İş Kanunu ek md. 2). Araç bu süreyi sonuçta ayrıca gösterir.
Analık ödeneği tahminini okumak
Doğum izni boyunca iş sözleşmesi askıda kalır ve ücret işlemez; bunun yerine şartları taşıyan sigortalıya SGK analık ödeneği öder. Bunun için doğumdan önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması gerekir. Ödenek, izin kapsamında çalışılmayan her gün için günlük kazancın üçte ikisidir.
Günlük kazanç son üç aya göre değil, doğumdan önceki 12 ayda bildirilen prime esas kazançların bu dönemdeki prim gününe bölünmesiyle bulunur. Bu 12 ayda 180 günden az prim bildirilmişse günlük kazanç, günlük prime esas kazanç alt sınırının (1.101,00 TL) iki katını aşamaz; alt sınırın altına da inemez.
Örneğin son 12 ayda 360 gün prim ve toplam 540.000 TL prime esas kazanç bildirilmiş bir çalışanın günlük kazancı 1.500 TL, günlük ödeneği 1.000 TL olur; 168 günlük izin için tahmini toplam 168.000 TL'dir. Asgari ücretle çalışan birinin günlük kazancı ise alt sınıra eşit olur; günlük ödenek 734 TL, 168 günlük izin için toplamı 123.312 TL'dir. Araç alt ve üst sınırı, 180 gün kuralını ve 90 gün şartını kendiliğinden uygular: son 12 aydaki prim günü 90'ın altındaysa ödenek hesaplamaz ve bunu uyarı olarak gösterir. Bütün günleri üçte iki oranıyla hesaplar; hastanede yatarak geçen günler için kanundaki oran yarıdır. Raporlu günlerin ödeneğini ayrıca görmek için rapor parası hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
İzin bittikten sonra işleyen süreler
Araçta çıkan izin bitiş tarihi, izinden sonraki haklar için de başlangıç noktasıdır:
- Yarım çalışma: Çocuk yaşadığı sürece, doğum sonrası izin bitiminden itibaren ilk doğumda 60, ikinci doğumda 120, sonraki doğumlarda 180 gün haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin kullanılabilir; çoğul doğumda bu sürelere 30'ar gün eklenir, çocuk engelli doğmuşsa süre 360 gündür. Bu dönem için İŞKUR, günlük brüt asgari ücret tutarında (1.101,00 TL) yarım çalışma ödeneği öder. Ödenek için doğumdan önceki üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi gerekir ve başvuru, analık izninin bittiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılmalıdır.
- Ücretsiz izin: İsteyen çalışana 24 haftalık sürenin (çoğul gebelikte 26 haftanın) bitiminden sonra altı aya kadar ücretsiz izin verilir.
- Süt izni: Bir yaşından küçük çocuğu olan kadın işçiye günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir ve bu süre çalışma süresinden sayılır; yarım çalışma döneminde süt izni uygulanmaz.
İşveren açısından boşalan pozisyon için bir seçenek de geçici iş ilişkisidir: analık izni ve ardından gelen bu süreler boyunca, İŞKUR izinli özel istihdam bürosu aracılığıyla, bu haller devam ettiği sürece geçici işçi çalıştırılabilir (İş Kanunu md. 7).
Sık sorulan sorular
Analık ödeneği ne zaman ödenir?
SGK, analık ödeneğinin şartları arasında doğumun gerçekleşmiş olmasını da sayar. Bu nedenle doğum öncesi izin günlerinin ödeneği de doğumdan sonra ödenir; ödeme anlaşmalı bankalar aracılığıyla yapılır.
Memurlar için de aynı süreler geçerli mi?
Süreler aynıdır: 657 sayılı Kanun md. 104'e göre kadın memura da doğumdan önce 8, sonra 16 hafta analık izni verilir ve memur, tabip raporuyla doğuma 2 hafta kalana kadar çalışabilir. Tarih hesabı memurlar için de kullanılabilir; ancak memurlar SGK analık ödeneği almadığından ödenek tahmini onlar için geçerli değildir.
Doğum izni yıllık izin hakkını azaltır mı?
Azaltmaz. Doğumdan önce ve sonra çalışılmayan analık izni günleri yıllık izin hesabında çalışılmış sayılır ve kıdem işlemeye devam eder. Buna karşılık izinden sonra kullanılan altı aya kadar ücretsiz izin yıllık izin kıdemine eklenmez. Hak ediş tarihlerinizi yıllık izin hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
Kısmi süreli ya da İş Kanunu kapsamı dışında çalışanlar da bu izni kullanır mı?
Evet. İş Kanunu md. 74'teki analık izni kuralları, iş sözleşmesiyle çalışan her işçiye, İş Kanunu kapsamında olsun veya olmasın uygulanır. Kısmi süreli çalışanın izin süresi de tam süreli çalışanla aynıdır.
Kaynaklar
- 7578 sayılı Kanun (Resmî Gazete)
- 4857 sayılı İş Kanunu, md. 7, 74 ve ek md. 2
- 5510 sayılı Kanun, md. 17 ve 18
- SGK 2026/13 sayılı Genelge: analık sürelerindeki değişiklik
- SGK 2025/3 sayılı Genelge: ödeneğe esas günlük kazanç
- 4447 sayılı Kanun, ek md. 5: yarım çalışma ödeneği
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, md. 104