Alt işverenlik hizmetleri

Alt işverenlikte belirleyici olan, işin niteliği ve sahadaki yönetim düzenidir; sözleşmenin adı bunu değiştirmez. Nexora bu alanda iki şekilde çalışır: uygun nitelikteki bir işi kendi personeli ve organizasyonuyla alt işveren olarak üstlenir ya da şirketinizin mevcut alt işveren ilişkilerini kurar ve her ay asıl işveren tarafında kontrol eder.

Kurmadan önce yanıtlanması gereken beş soru

1. İş, yardımcı iş mi? Yardımcı iş; mal ya da hizmet üretimiyle ilgili olmakla birlikte doğrudan üretim organizasyonunda yer almayan, asıl iş sürdükçe süren ve ona bağlı olan iştir. Asıl işin bir bölümü ise ancak işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektirme şartları birlikte varsa verilebilir.
2. Asıl işveren o işyerinde kendi işçilerini de çalıştırıyor mu? Üretimde asıl işverenin kendi işçisi yoksa asıl işveren ve alt işveren ilişkisi kurulamaz.
3. Alt işverenin işçileri yalnızca bu işte mi çalışacak? Görevlendirilen işçiler, o işyerinde üstlenilen iş dışında kullanılamaz.
4. Alt işveren daha önce o işyerinde çalışmış biri mi? Eski çalışanla alt işverenlik ilişkisi kurulamaz; eski çalışanın sonradan hissedarı olduğu bir şirket ise bu yasağa girmez.
5. Uzmanlık belgelenebiliyor mu? Asıl işin bir bölümü veriliyorsa sözleşmeye işe uygun ekipman listesi, iş bitirme belgesi ve operatör ya da teknik eleman sertifikaları eklenir.

Alt işverenlik bir işin sonucunu ve yönetimini üstlenmektir, kişi sağlamak değildir. Ekipmanı ve yönetimi asıl işverende kalan, yalnızca belirli sayıda çalışan teminine dayanan bir yapı, muvazaa incelemesinde bakılan ölçütlere takılır: alt işverenin işe uygun ekipmanı ve tecrübesi var mı, asıl işverenin kendi işçileri aynı işte çalışıyor mu? Salt personel ihtiyacının yasal yolu ise geçici iş ilişkisi olup İş Kanunu'nda sayılan hâllerle ve sürelerle sınırlıdır.

Üç modelin farkı

Geçici iş ilişkisinin kurulabileceği hâller ve süreler geçici iş ilişkisi rehberinde ayrıntılı olarak anlatılıyor.

Asıl işverenin her ay yapması gereken kontroller

• Ücret: Alt işveren işçilerinin ücretlerinin ödenip ödenmediği her ay resen ya da işçinin başvurusu üzerine kontrol edilir; ödenmeyen ücret alt işverenin hak edişinden kesilerek işçinin banka hesabına yatırılır (İş Kanunu md. 36).
• Yıllık izin: Asıl işveren, hak edilen yıllık izinlerin kullanılıp kullanılmadığını kontrol eder ve ilgili yıl içinde kullanılmasını sağlar; alt işveren de izin kayıt belgesinin bir örneğini asıl işverene verir. Alt işveren değişse de aynı işyerinde çalışmaya devam eden işçinin izin süresi o işyerindeki toplam çalışmasına göre hesaplanır (md. 56).
• SGK: Alt işveren, işçilerini asıl işverenin dosyası altında aldığı alt işveren numarasıyla bildirir; asıl işveren prim yükümlülüklerinden de alt işverenle birlikte sorumludur (5510 sayılı Kanun md. 11 ve 12).
• İş sağlığı ve güvenliği: Aynı çalışma alanını paylaşan işverenler önlemleri iş birliği içinde uygular; altı aydan uzun süren ilişkilerde İSG kurulu çalışmaları asıl işverenle koordineli yürütülür (6331 sayılı Kanun md. 22 ve 23).

Hazırladığımız aylık kanıt dosyası bu dört başlığı belgeyle karşılar. Birden fazla alt işvereniniz varsa aynı kontroller iç denetim kapsamına da alınabilir.

Uygun olmadığı durumlar ve bedel

Uzmanlık gerektirmeyen bir asıl iş parçası ya da dönemsel bir yoğunluk için ek kişi ihtiyacı alt işverenlikle çözülmemelidir: ilki muvazaa riskidir, ikincisinin yasal karşılığı geçici iş ilişkisidir. Alt işveren ilişkisi, tescilden aylık kontrole kadar süren bir idari yük de getirir; birkaç kişilik, kısa süreli işlerde bu yük faydayı aşabilir. Bedeli işin türü, çalışan sayısı, vardiya düzeni, işyeri sayısı ve iş sağlığı ve güvenliği gereksinimleri belirler; yalnızca mevcut bir yapının uygunluk incelemesi de ayrı bir iş olarak alınabilir.