Personel maliyeti, brüt ücret ve işveren primlerinden oluşan işveren maliyetine yan hakların, ikramiyenin ve kıdem tazminatı karşılığının eklenmesiyle bulunur. 2026 parametreleri ve 2 puan Hazine desteğiyle 60.000 TL brüt ücretli, aylık 5.000 TL yemek ve 2.000 TL yol yardımı alan bir çalışanın aylık maliyeti 85.633,33 TL'dir: ücret ve primler 73.050 TL, yan haklar 7.000 TL, kıdem karşılığı 5.583,33 TL. Yıllık toplam 1.027.600 TL'dir ve yalnızca ücret ile primlerden oluşan 876.600 TL'lik maliyetin yaklaşık yüzde 17 üzerindedir.
Personel maliyetini oluşturan dört kalem
Araç bir çalışanın işverene yükünü dört kalemde toplar. İlk ikisi bordrodan gelir ve işveren maliyeti aracıyla aynı yöntemle hesaplanır; son ikisi ücretin dışında kalan ama bütçede yer tutan yüklerdir.
- Brüt ücret ve ikramiye: Aylık brüt ücret 12 ay üzerinden toplanır; yıllık ikramiye ve primler brüt tutarıyla eklenir.
- İşveren primleri: SGK işveren payı ile yüzde 2 işsizlik sigortası işveren payıdır. Teşviksiz toplam oran %23,75, prime esas kazanç üst sınırı 297.270,00 TL'dir; seçilen Hazine desteği ve asgari ücret desteği düşülür.
- Yan haklar: Yemek, yol, özel sağlık sigortası ve diğer yan haklar kişi başı aylık tutarlarıyla eklenir.
- Kıdem tazminatı karşılığı: Kıdem tavanıyla sınırlanan bir aylık giydirilmiş brüt ücretin 12'de biridir.
Aylık personel maliyeti = Brüt ücret + İkramiyenin aylık payı
+ İşveren SGK ve işsizlik primleri - Destekler
+ Yan haklar
+ Kıdem tazminatı karşılığıÜcret türü net seçildiğinde her ayın brütü kümülatif gelir vergisi matrahına göre yeniden bulunur; yılın son aylarında aynı net için daha yüksek brüt ve prim ödenir. Sonuçtaki aylık tutarlar bu 12 ayın ortalamasıdır. İkramiyenin işveren primi, ikramiye 12 aya eşit dağıtılarak hesaplanır.
Yan hakları hangi tutarla girmelisiniz?
Yan hak alanlarına, işverenin o hak için fiilen katlandığı kişi başı aylık tutarı yazın: yemek kartına yüklenen ya da yemek firmasına ödenen bedel, servis ya da yol yardımı, sağlık poliçesi priminin aylık payı. Araç bu tutarları olduğu gibi ekler; üzerlerine vergi ya da prim hesaplamaz.
Bir yan hakkın ne kadarının prime ve gelir vergisine tabi olacağı ödeme şekline ve kanundaki sınırlara bağlıdır. Prime esas kazanca girmeyen ödemeler 5510 sayılı Kanun'un 80. maddesinde, gelir vergisinden istisna edilen ücret kalemleri Gelir Vergisi Kanunu'nun 23. maddesinde sayılır. Bordroda prime ve vergiye tabi tutularak ücretle birlikte ödenen bir yan hakkı yan hak alanına değil brüt ücrete ekleyerek girin; böylece işveren primi de hesaba girer.
Kıdem karşılığı neden aylık maliyete eklenir?
1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesine göre en az bir yıl çalışmış işçiye, sözleşmesi kanunda sayılan bir nedenle sona erdiğinde her tam hizmet yılı için 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Tazminat ayrılışta tek seferde ödense de yükü her çalışma yılında birikir. Araç bu yüzden her yıl için bir aylık tutarı ayırır ve 12 aya böler.
Hesapta giydirilmiş brüt ücret kullanılır: brüt ücrete yemek, yol ve özel sağlık sigortası gibi düzenli yan haklar eklenir, yılda bir ya da birkaç kez ödenen ikramiye ise günlük tutara çevrilip 30 günlük karşılığıyla katılır. Bir hizmet yılı için ayrılan tutar bugün geçerli kıdem tavanını, yani 01.07.2026 - 31.12.2026 dönemi için 73.729,87 TL'yi aşamaz. Tavan Ocak ve Temmuz aylarında yenilendiği için tavanı aşan ücretlerde karşılık da bu aylarda değişir.
Varsayılan örnekte giydirilmiş ücret 67.000 TL'dir; tavanın altında kaldığı için aylık karşılık 5.583,33 TL olur. Aynı çalışana aylık 1.500 TL özel sağlık sigortası ve yılda 120.000 TL brüt ikramiye eklendiğinde giydirilmiş ücret tavanı aşar ve karşılık tavan üzerinden aylık 6.144,16 TL'ye çıkar. Ayrılan tutar bir bütçe karşılığıdır; haklı bir nedene dayanmayan istifa gibi hak doğurmayan ayrılışlarda tazminat ödenmez. Belirli bir ayrılış tarihindeki gerçek tutarı kıdem tazminatı hesaplama aracıyla bulabilirsiniz.
Aynı ücrette maliyet nasıl değişir?
Aşağıdaki tutarlar 60.000 TL brüt ücretli bir çalışan için araçla hesaplandı. Aksi yazılmadıkça imalat dışı sektörlerdeki 2 puan Hazine desteği uygulandı.
| Senaryo | Aylık maliyet | Yıllık maliyet |
|---|---|---|
| Yalnızca ücret ve işveren primleri | 73.050,00 TL | 876.600,00 TL |
| 5.000 TL yemek ve 2.000 TL yol eklenince | 80.050,00 TL | 960.600,00 TL |
| Kıdem karşılığı da eklenince | 85.633,33 TL | 1.027.600,00 TL |
| Aynı kadro, imalat sektöründe 5 puan destekle | 83.833,33 TL | 1.006.000,00 TL |
| Aynı kadro, teşviksiz | 86.833,33 TL | 1.042.000,00 TL |
| Aylık 1.500 TL sağlık sigortası ve yılda 120.000 TL ikramiye eklenince | 99.869,16 TL | 1.198.429,87 TL |
Ücret net konuşulduğunda brüt yıl içinde yükseldiği için maliyet de artar: 40.000 TL net ücret, 5.000 TL yemek ve 2.000 TL yol yardımı alan bir çalışanın Ocak brütü 49.709,72 TL, yıllık ortalama brütü 51.885,05 TL'dir. Kıdem karşılığıyla birlikte yıllık maliyeti 900.925,56 TL, aylık ortalaması 75.077,13 TL olur.
Kadro bütçesinde ayrıca düşünülecekler
Araç yıl boyunca aynı ücretin ve aynı parametrelerin geçerli olduğunu varsayar. Yıllık bütçeye şu kalemleri ayrıca ekleyin:
- Yıl içinde yapılacak ücret artışları; etkisini maaş zammı hesaplama aracıyla görebilirsiniz,
- Fazla çalışma ücretleri ve bunların işveren primleri,
- İlan, seçme ve işe alıştırma gibi işe alım giderleri; bunlar için işe alım maliyeti aracını kullanın,
- Eğitim, ekipman ve iş sağlığı ve güvenliği gibi kişi başına dağıtılabilen giderler.
Çalışan sayısı alanı, girilen ücretin ve yan hakların herkes için aynı olduğunu varsayar. Farklı ücret ya da yan hak paketleri için her grubu ayrı hesaplayıp toplayın.
Sık sorulan sorular
Ay ortasında işe başlayan çalışanın ilk ay maliyeti nasıl bulunur?
Araç tam ay çalışmayı esas alır. Ay içinde başlayan çalışanda ücret ve işveren primleri çalışılan gün sayısıyla orantılı doğar; ilk ayın ücret ve prim toplamını 30'a bölüp çalışılan gün sayısıyla çarpmak yaklaşık sonucu verir. Yemek ve yol gibi günlük verilen hakları da fiilen çalışılan gün kadar ekleyin.
Bir yıldan kısa çalışacak personel için kıdem karşılığı eklenmeli mi?
Kıdem tazminatına hak kazanmak için aynı işverende en az bir yıl çalışmak gerekir. Bir yıldan kısa sürmesi planlanan işlerde kıdem karşılığı anahtarını kapatarak hesaplayın. Süresi belli olmayan kadrolarda karşılığı eklemek, ayrılış anında bütçede açık oluşmasını önler.
Maliyet / net oranı neden işveren maliyeti aracındakinden yüksek çıkıyor?
İşveren maliyeti aracı aylık maliyeti çalışanın Ocak ayı netine böler. Bu araç ise yan haklar ve kıdem karşılığı dahil yıllık maliyeti çalışanın yıllık net ücretine böler. Gelir vergisi yıl içinde arttığı için yıllık net, Ocak netinin 12 katından düşüktür; yan haklar da eklendiğinden oran daha yüksek çıkar.
Geçici iş ilişkisiyle çalışan personelin maliyeti bu araçla hesaplanabilir mi?
Ücret ve işveren primleri aynı yöntemle hesaplanır; geçici iş ilişkisinde bu kalemleri personelin işvereni olan özel istihdam bürosu öder ve faturaya yansıtır. Faturaya ayrıca geçici işçi sağlama sözleşmesinde belirlenen büro hizmet bedeli eklenir; yan hakların nasıl yansıtılacağı da bu sözleşmede yazılır. Modelin ayrıntıları geçici iş ilişkisi sayfamızda yer alıyor.
Ücret değişmese de personel maliyeti yıl içinde değişir mi?
Değişebilir. Kıdem tavanı Ocak ve Temmuz aylarında yenilendiği için tavanı aşan ücretlerde kıdem karşılığı değişir; asgari ücret ya da prime esas kazanç sınırları güncellendiğinde işveren primleri ve destek tutarları da değişebilir. Ücret net konuşulduysa kümülatif vergi matrahı yükseldikçe aynı net için ödenen brüt ve prim artar.
Kaynaklar
- 1475 sayılı İş Kanunu, madde 14 (kıdem tazminatı)
- Hazine ve Maliye Bakanlığı, Temmuz 2026 Mali ve Sosyal Haklar Genelgesi (kıdem tavanı)
- Yargıtay 9. HD, E. 2020/2597, K. 2021/5846: kıdeme esas giydirilmiş ücret
- SGK: 2026 sigortalı ve işveren prim oranları
- SGK: 2026 prime esas kazanç alt ve üst sınırları
- 5510 sayılı Kanun (md. 80 prime esas kazançlar, md. 81 prim oranları ve Hazine desteği)
- 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu (md. 49 prim oranları)
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, madde 23 (istisna edilen ücretler)