İş Kanunu md. 53'e göre yıllık ücretli izin en az şu kadardır: hizmeti 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) olan işçide 14 gün, 5 yıldan fazla 15 yıldan az olanda 20 gün, 15 yıl ve üzerinde 26 gün. 18 yaş ve altındaki ile 50 yaş ve üstündeki işçilerin izni 20 günden az olamaz; yer altı işlerinde her süreye 4 gün eklenir. İzin hakkı deneme süresi dahil ilk yılın dolduğu gün, sonra her yıl dönümünde yeniden doğar ve izne rastlayan hafta tatili ile resmi tatiller izinden sayılmaz.
Hizmet yılı ve yaşa göre asgari izin
| Hak ediş tarihindeki hizmet süresi | Genel kural | 18 yaş ve altı, 50 yaş ve üstü | Yer altı işleri |
|---|---|---|---|
| 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) | 14 gün | 20 gün | 18 gün |
| 5 yıldan fazla, 15 yıldan az | 20 gün | 20 gün | 24 gün |
| 15 yıl ve üzeri | 26 gün | 26 gün | 30 gün |
Bu süreler taban niteliğindedir: sözleşmeyle artırılabilir, azaltılamaz ve işçi izin hakkından vazgeçemez. Niteliği gereği bir yıldan kısa süren mevsimlik ve kampanya işlerinde yıllık izin hükümleri uygulanmaz.
Hak ediş tarihi ve kıdemin sayılması
İlk izin hakkı, deneme süresi de dahil olmak üzere işe başlanan günden itibaren bir yıl dolduğunda doğar; sonraki haklar her yıl dönümünde eklenir. Hangi sürenin uygulanacağını o yıl dönümündeki hizmet süresi belirler: 5. yıl dönümünde hak 14 gün, 6. yıl dönümünde 20 gündür. Araç yaş kuralını da her hak ediş tarihindeki yaşa göre uygular ve her hizmet yılını ayrı satırda gösterir.
Kıdem hesabında aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilir. Hastalık veya kaza nedeniyle işe gidilemeyen günler (bir üst sınıra kadar), doğum öncesi ve sonrası analık izni, hafta tatili ve resmi tatiller, evlenme veya bir yakının ölümü gibi mazeret izinleri ve işverenin verdiği diğer izinler çalışılmış gibi sayılır. Bu kapsama girmeyen bir devamsızlık olursa o kadar süre eklenir ve sonraki hak ediş tarihi ileri kayar. Araç bu kaydırmayı yapmaz; arada böyle bir kesinti varsa hak ediş tarihlerini buna göre düzeltin.
Üç çalışan, üç farklı sonuç
- 15. yılını dolduran çalışan: 01.03.2011'de işe giren çalışan 15. hizmet yılını 01.03.2026'da tamamlar ve bu yıl için 26 gün izne hak kazanır. İlk beş yıl 14'er, sonraki dokuz yıl 20'şer gün hak ettiğinden bu tarih itibarıyla toplam hak edişi 276 gündür.
- 50 yaşına giren çalışan: 10.05.1976 doğumlu ve 01.06.2022'de işe başlayan çalışan ilk üç yıl dönümünde 14'er gün alır. 01.06.2026'daki dördüncü yıl dönümünde 50 yaşını doldurduğu için hakkı 20 güne çıkar; toplam hak edişi 62 gündür.
- Yer altında çalışan: 01.10.2019'da işe başlayan ve yer altı işlerinde çalışan işçi ilk beş hizmet yılı için 18'er, altıncı yıl için 24 gün hak eder; 01.10.2025 itibarıyla toplamı 114 gündür.
İlk yılını doldurmamış biri için sonuç sıfırdır: 15.01.2026'da işe başlayan çalışanın ilk hak ediş tarihi 15.01.2027'dir. Araç kullandığınız izinleri bilmez; kalan izninizi bulmak için toplam hak edişten kullandığınız günleri düşün.
İzin günlerini sayarken yapılan hatalar
Yıllık izin takvim günüyle değil, araya giren tatiller düşülerek sayılır: izne rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. İzin takvim günüyle kaydedilirse işçiye hakkından az izin kullandırılmış olur. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, kanun yararına verdiği bir kararda, kayıtlarda 28 gün izin kullanmış görünen işçinin bu dönemlere 4 hafta tatili denk geldiği için 4 günlük izin alacağı bulunduğunu kabul etti. İzinlerin kullandırıldığını imzalı izin kayıtlarıyla ispat etmek de işverene düşer. Belirli bir aralıkta kaç günün izinden sayılacağını iş günü hesaplama aracıyla görebilirsiniz; cumartesinin durumu için aşağıdaki sık sorulan sorulara bakın.
- İzin işveren tarafından bölünemez. Taraflar anlaşırsa bölümler halinde kullanılabilir, ancak bölümlerden biri 10 günden az olamaz.
- İzni işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek işçiye, istemesi ve bunu belgelemesi halinde gidiş ve dönüş için toplam 4 güne kadar ücretsiz yol izni verilir.
- İşçi iznini kullanmak istediği tarihten en az bir ay önce yazılı olarak bildirir. İşveren izin tarihini belirlerken bu talebe bağlı değildir; Nisan başı ile Ekim sonu arasında toplu izin de uygulayabilir.
- Hastalık izni, mazeret izni veya işverenin yıl içinde verdiği diğer izinler yıllık izinden düşülemez.
Kullanılmayan izin ne olur?
Kanun her hizmet yılının iznini bir sonraki hizmet yılı içinde kullandırmayı öngörür; kullanılmayan izin ise iş ilişkisi devam ederken kendiliğinden düşmez. İzin hakkı ancak iş sözleşmesi sona erdiğinde ücrete dönüşür ve bu, sözleşmenin hangi nedenle sona erdiğinden bağımsızdır. Ödenecek tutarı kullanılmayan izin ücreti hesaplama aracıyla bulabilirsiniz; bu alacak için beş yıllık zamanaşımı sözleşmenin sona erdiği tarihte başlar.
Sık sorulan sorular
Cumartesi yıllık izinden sayılır mı?
Kural olarak sayılır. Kanun yalnızca hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerini izin süresinden düşer; Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'ne göre cumartesi, beş gün çalışılan işyerinde de kural olarak iş günüdür (E. 2021/897, K. 2021/5272). Bireysel veya toplu iş sözleşmesinde cumartesi de hafta tatili olarak belirlenmişse cumartesi izinden sayılmaz; sözleşme cumartesinin izin gününden sayılacağını açıkça yazmışsa bu hükme uyulur.
Uzun süren raporlar yıllık izin hakkını etkiler mi?
Hastalık veya kaza nedeniyle işe gidilemeyen günler, işçinin kıdemine göre bildirim süresini altı hafta aşan kısım hariç çalışılmış sayılır. Örneğin üç yıldan uzun kıdemi olan işçide bildirim süresi 8 hafta olduğundan 14 haftaya kadar olan devamsızlık kıdemi etkilemez. Bu sınırı aşan günler kadar süre eklenir ve bir sonraki hak ediş tarihi ileri kayar.
Başka bir işverende geçen çalışma izin kıdemine sayılır mı?
Kural olarak sayılmaz. Kıdem hesabında aynı işverenin bir veya birkaç işyerinde geçen süreler birleştirilir. Alt işvereni değiştiği halde aynı işyerinde çalışmaya devam eden işçinin izni ise o işyerinde geçen toplam süreye göre hesaplanır. İş veya toplu iş sözleşmesiyle daha lehe bir kural konabilir.
Kısmi süreli çalışanın yıllık izni kaç gündür?
Tam süreli çalışanla aynıdır. Kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışanlar yıllık izinden aynı sürelerle yararlanır; izin süresi ve izin ücreti bakımından ayrım yapılamaz. İzin, izin dönemine denk gelen kısmi süreli iş günlerinde çalışılmayarak kullanılır.
İzindeyken başka bir işte çalışılabilir mi?
İzin süresinde ücret karşılığı başka bir işte çalıştığı anlaşılan işçiden işveren, bu süre için ödediği izin ücretini geri alabilir (İş Kanunu md. 58).