Netten brüte hesapta istenen neti veren brüt tutar her ay yeniden bulunur, çünkü gelir vergisi yıl başından biriken matraha göre dilim atlar ve asgari ücret istisnası aya göre değişir. Bu yüzden sabit bir net için ödenen brüt yıl içinde artar: 2026'da 45.000 TL net için gereken brüt Ocak'ta 56.703,60 TL, Ekim - Aralık döneminde 63.849,82 TL'dir. Yıllık brüt toplam 720.514,18 TL, 2 puan Hazine desteğiyle yıllık işveren maliyeti 877.226,01 TL'dir.
Sabit net için brüt neden her ay yeniden bulunur?
Netten brüte geçiş için sabit bir çarpan kullanılamaz. Gelir vergisi yıl başından biriken matraha göre dilim atlar, asgari ücret istisnası da aydan aya farklı tutardadır. Hesaplayıcı bu nedenle her ay için, önceki ayların matrahını dikkate alarak hedef neti veren brütü kuruş hassasiyetinde arar; ters yöndeki hesap brütten nete maaş hesaplama aracındadır.
Hedef net = Brüt - %14 SGK - %1 işsizlik
- (Gelir vergisi - asgari ücret istisnası)
- (Damga vergisi - asgari ücret istisnası)
Gereken brüt = bu eşitliği o ay sağlayan en yakın tutar45.000 TL net örneğinde brüt, kümülatif matrahın 190.000 TL'yi aştığı Nisan'dan itibaren yükselir, istisnanın arttığı Temmuz ve Ağustos'ta geçici olarak düşer; yüzde 27 dilimine geçilen Eylül'de 63.365,49 TL'ye, Ekim'den itibaren 63.849,82 TL'ye çıkar. Aynı dönemde aylık işveren maliyeti 69.036,63 TL'den 77.737,16 TL'ye yükselir. Brütün hangi eşiklerde artacağını tarife belirler:
| Kümülatif vergi matrahı (ücret) | Oran | Dilim sonuna kadar vergi |
|---|---|---|
| 0 - 190.000 TL | %15 | 28.500 TL |
| 190.000 - 400.000 TL | %20 | 70.500 TL |
| 400.000 - 1.500.000 TL | %27 | 367.500 TL |
| 1.500.000 - 5.300.000 TL | %35 | 1.697.500 TL |
| 5.300.000 TL üzeri | %40 | - |
Sabit net mi, sabit brüt mü?
Net üzerinden anlaşmak yıllık toplamı pek değiştirmez; değişen, vergi dilimi artışını kimin üstlendiğidir. Hesaplayıcıyla 2026 parametreleri için yapılan karşılaştırma:
| Anlaşma | Yıllık brüt | Yıllık net | Yıl içinde değişen tutar |
|---|---|---|---|
| 45.000 TL sabit net | 720.514,18 TL | 540.000,00 TL | Brüt 56.703,60 TL'den 63.849,82 TL'ye çıkar |
| 60.000 TL sabit brüt | 720.000,00 TL | 539.684,83 TL | Net 47.356,63 TL'den 42.640,40 TL'ye iner |
İki anlaşmanın yıllık brüt ve net toplamları birbirine çok yakındır. Sabit brütte dilim artışını çalışan, sabit nette işveren üstlenir. Net anlaşmada vergi tarifesindeki, istisnadaki ya da çalışanın engellilik indirimindeki değişiklikler de doğrudan işverenin ödeyeceği brütü etkiler.
Farklı net ücretlerin brüt ve maliyet karşılığı
| Aylık net | Ocak brütü | Aralık brütü | Yıllık brüt | Yıllık işveren maliyeti |
|---|---|---|---|---|
| 28.075,50 TL (net asgari ücret) | 33.030,00 TL | 33.030,00 TL | 396.360,00 TL | 482.568,36 TL |
| 35.000 TL | 42.715,82 TL | 47.534,21 TL | 524.726,83 TL | 638.854,90 TL |
| 45.000 TL | 56.703,60 TL | 63.849,82 TL | 720.514,18 TL | 877.226,01 TL |
| 60.000 TL | 77.685,26 TL | 88.323,23 TL | 1.014.195,08 TL | 1.234.782,53 TL |
| 100.000 TL | 133.636,36 TL | 157.658,69 TL | 1.801.417,42 TL | 2.193.225,67 TL |
Net asgari ücrette brüt yıl boyunca değişmez, çünkü asgari ücretin vergisi her ay tamamen istisnadır. Net yükseldikçe Ocak ile Aralık arasındaki brüt farkı açılır.
Sözleşmede net ücret yazılacaksa
Ücret net olarak kararlaştırılsa da bordro, SGK bildirgesi ve vergi kesintisi her ay brüt tutar üzerinden yürür; kıdem ve ihbar gibi tazminatlar da brüt ücrete göre hesaplanır. Sonradan anlaşmazlık çıkmaması için sözleşmede şunlar açıkça yazılmalıdır:
- Ücretin brüt karşılığı ve bu karşılığın hangi yılın parametrelerine göre bulunduğu,
- Vergi tarifesi, asgari ücret istisnası ya da prim oranları değiştiğinde netin mi, brütün mü sabit kalacağı,
- İkramiye, prim ve fazla mesai gibi ek ödemelerin brüt mü net mi belirleneceği.
Sık sorulan sorular
Net ücretli çalışanın engellilik indirimi kimin işine yarar?
Net sabit kaldığı için indirim, işverenin ödeyeceği brütü düşürür. 2026 parametreleriyle 45.000 TL net için 2. derece indirimde Ocak brütü 56.703,60 TL'den 55.234,88 TL'ye, yıllık işveren maliyeti 877.226,01 TL'den 832.173,92 TL'ye iner. İndirimin çalışana yansıması isteniyorsa net tutar buna göre yeniden kararlaştırılmalıdır.
Yıl ortasında işe başlayan çalışan için tablodaki brüt geçerli mi?
Tam olarak değil. Hesaplayıcı Ocak'tan itibaren aynı işyerinde kesintisiz çalışmayı varsayar. Yıl içinde işe başlayan çalışanın o işyerindeki kümülatif matrahı daha düşük başladığı için, ilk aylarda aynı neti veren brüt, tablodaki aynı ayın brütünden düşük olabilir.
Hazine desteği ya da asgari ücret desteği seçmek gereken brütü değiştirir mi?
Hayır. Bu seçenekler yalnızca işverenin ödediği primi azaltır; hedef net ve onu sağlayan brüt aynı kalır. Etkileri sonuçtaki işveren maliyeti satırında ve 12 aylık tablonun maliyet sütununda görünür.
Kaynaklar
- GİB: 2026 gelir vergisi tarifesi
- GİB: Ücret geliri elde edenler için vergi rehberi 2026
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (md. 23/18 asgari ücret istisnası)
- SGK: 2026 prime esas kazanç alt ve üst sınırları
- SGK: 2026 sigortalı ve işveren prim oranları
- ÇSGB: 2026 asgari ücretin net hesabı ve işverene maliyeti