Sözleşme hangi nedenle sona ererse ersin, hak edilip kullanılmayan yıllık izin günleri son brüt ücret üzerinden ödenir: günlük ücret aylık brüt ücretin 30'da biridir ve kullanılmayan gün sayısıyla çarpılır. Fazla çalışma ücreti, prim ve sosyal yardımlar hesaba katılmaz. Kıdem ve ihbar tazminatından farklı olarak bu ödemeden SGK ve işsizlik primi de kesilir; ardından gelir ve damga vergisi düşülür.
Hesabın üç girdisi
Günlük ücret = Son aylık brüt ücret (yan ödemeler hariç) / 30
Brüt izin ücreti = Günlük ücret x Kullanılmayan izin günü
Net izin ücreti = Brüt - SGK ve işsizlik primi - Gelir vergisi - Damga vergisiÜcret. İş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki brüt ücret kullanılır. İş Kanunu izin ücretinin hesabında fazla çalışma ücretlerini, primleri ve sosyal yardımları dışarıda bırakır; Yargıtay da hesabı çıplak ücretle yapar. Kıdem ve ihbarda hesaba giren yemek ve yol yardımı bu yüzden burada eklenmez. Akort, komisyon ya da yüzde usulü gibi belirli olmayan ücretlerde son bir yılda kazanılan ücretin fiilen çalışılan günlere bölünmesiyle bulunan ortalama esas alınır.
Gün sayısı. Yalnızca hak kazanılmış izinler ödenir. İzin hakkı her tam hizmet yılı dolduğunda doğar ve kıdeme göre 14, 20 ya da 26 günden az olamaz; önceki yıllardan kullanılmadan biriken günler de toplama eklenir. Hakkınızı yıl yıl görmek için yıllık izin hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Ayrılış ayı. İzin ücreti ücret sayıldığı için gelir vergisi, yıl içinde biriken matrahın üzerine eklenerek hesaplanır. Araç bu matrahı, ayrılış ayına kadar aynı brüt ücretle çalışıldığı varsayımıyla tahmin eder.
Kesintiler: izin ücreti primlidir
Kıdem ve ihbar tazminatı prime esas kazanca girmez, izin ücreti ise girer. Bu yüzden brüt tutardan önce yüzde 14 SGK ve yüzde 1 işsizlik primi düşülür, kalan tutar gelir vergisi matrahına eklenir; damga vergisi brüt tutar üzerinden binde 7,59 oranında alınır.
Son brüt ücreti 45.000 TL olan ve iki yıldan biriken 28 gün izni bulunan bir çalışan için araç günlük ücreti 1.500 TL, brüt izin ücretini 42.000 TL bulur. Ekim ayında ayrılışta kesintilerin toplamı 15.032,78 TL, net izin ücreti 26.967,22 TL olur. Aynı çalışan Şubat'ta ayrılsaydı vergi daha düşük dilimden hesaplanacağı için net tutar 30.026,22 TL olurdu.
Prim, ayrılış ayında prime esas kazanç üst sınırına (2026'da aylık 297.270 TL) kadar kalan kısım üzerinden alınır; araç ayrılış ayını tam ay sayarak bu sınırı uygular. Aylık brüt ücreti 290.000 TL olan bir çalışanın 10 günlük izin ücreti 96.666,67 TL'dir, ancak sınıra yalnızca 7.270 TL kaldığı için SGK ve işsizlik primi bu tutar üzerinden kesilir. Ayın ortasında ayrılışta sınır, o ay çalışılan gün sayısına göre daha düşük olur. Güncel sınırlar SGK prim oranları ve tavan 2026 rehberindedir.
Ayrılışta ödeme kuralları
- Her ayrılışta ödenir: İstifa, işveren feshi, emeklilik ya da ölüm fark etmez; ölümde ücret hak sahiplerine ödenir.
- Çalışırken paraya çevrilmez: Yıllık izin hakkından vazgeçilemez. İş sürerken izin kullandırılır; ücrete dönüşüm yalnızca sözleşme sona erdiğinde olur.
- Kayıt ve ispat işverendedir: Kanun işverene izin kayıt belgesi tutma yükümlülüğü getirir. Yargıtay, iznin kullandırıldığını ya da ücretinin ödendiğini imzalı izin kayıtları, bordro ve makbuz gibi belgelerle işverenin kanıtlamasını arar.
- Zamanaşımı beş yıldır: Süre iş sözleşmesinin sona erdiği gün başlar; bu nedenle çalışırken biriken izinler ayrılışta topluca talep edilebilir.
Sık sorulan sorular
Son hizmet yılının tamamlanmamış kısmı için izin ücreti ödenir mi?
Sözleşmede daha lehe bir düzenleme yoksa hayır. Yıllık izin hakkı her tam hizmet yılı dolduğunda doğar; son yıl dönümünden ayrılışa kadar geçen ve bir yılı doldurmayan süre için orantılı izin ücreti istenemez. Örneğin 3 yıl 8 ay çalışan kişi, izinlerini kullanmadıysa üç tam yılın izin ücretini alır.
Alt işveren değişince yıllık izin hakkı sıfırlanır mı?
Hayır. Alt işvereni değiştiği halde aynı işyerinde çalışmaya devam eden işçinin yıllık izin süresi, o işyerinde geçen toplam çalışma dikkate alınarak hesaplanır. Asıl işveren, alt işveren işçilerinin hak kazandıkları izinleri kullanıp kullanmadığını kontrol etmek ve ilgili yıl içinde kullanılmasını sağlamakla yükümlüdür; alt işveren de izin kayıt belgesinin bir örneğini asıl işverene verir.
Kıdem tazminatı hesabında izin ücretini de görebilir miyim?
Evet. Kıdem tazminatı hesaplama aracında gelişmiş seçeneklere kullanılmayan izin gününü yazarsanız izin ücretinin neti, kıdem ve ihbarla birlikte toplam alacağa eklenir. Orada da izin ücreti yalnızca brüt ücretten hesaplanır, yan ödemeler katılmaz.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu (md. 50, 53, 56, 57, 59 ve ek md. 3)
- Yargıtay 9. HD, E. 2006/634, K. 2006/19259: izin ücretinin çıplak ücretten hesaplanması
- Yargıtay 9. HD, E. 2024/3343, K. 2024/7400: yıllık izinde ispat yükü
- 5510 sayılı Kanun, madde 80 (prime esas kazanç)
- SGK: 2026 prime esas kazanç alt ve üst sınırları
- Gelir İdaresi Başkanlığı: 2026 gelir vergisi tarifesi