Nexora

İşten Çıkış Kodları Nedir ve İşveren Doğru Kodu Nasıl Seçer?

İşten çıkış kodları, iş sözleşmesinin hangi nedenle sona erdiğini Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmek için kullanılan ve işverenin sigortalı işten ayrılış bildirgesinde gerçek fesih nedenine göre seçmek zorunda olduğu iki haneli sayısal kodlardır.

Güncelleme: 10 Kasım 2026 Rehber 6 dk okuma
Kısa cevap

İşten çıkış kodları, iş sözleşmesinin sona erme nedenini SGK'ya bildiren iki haneli kodlardır ve işveren bunları sigortalı işten ayrılış bildirgesinde seçer. Doğru kod, ayrılığın gerçek nedeninden yola çıkılarak belirlenir: istifa, işveren feshi, belirli süreli sözleşmenin sona ermesi, disiplin veya emeklilik gibi durumlar fesih yazısı, dilekçe ve tutanaklarla birlikte incelenir. Bildirilen kod işsizlik ödeneği başvurusunda değerlendirilir ve tazminat uyuşmazlıklarında delil olabilir, ancak kod tek başına işçilik haklarını belirlemez. Bildirge, sözleşmenin sona erdiği tarihi takip eden 10 gün içinde verilir; hatalı kod bu süre içinde sistemden, sonrasında ise Sosyal Güvenlik Merkezine başvuruyla düzeltilir.

İşten çıkış kodları, iş sözleşmesinin hangi nedenle sona erdiğini Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmek için kullanılan iki haneli sayısal kodlardır. İşveren, sigortalı işten ayrılış bildirgesini düzenlerken gerçekleşen fesih nedenine uygun kodu seçmek zorundadır. İstifa, işveren feshi, emeklilik, askerlik ve haklı nedenle fesih gibi durumların her biri farklı kodlarla bildirilir.

Doğru kodun seçilmesi yalnızca SGK kayıtlarının düzenli tutulması açısından önemli değildir. Bildirilen neden, çalışanın işsizlik ödeneği başvurusunda değerlendirilir ve kıdem veya ihbar tazminatına ilişkin uyuşmazlıklarda delil olarak kullanılabilir. Ancak kod tek başına işçilik haklarını belirlemez. Hakların doğup doğmadığı, gerçek fesih nedeni ve ilgili kanuni koşullara göre değerlendirilir.

İşten Ayrılış Bildirgesinde Kod Neden Seçilir?

Sigortalı işten ayrılış bildirgesi, hizmet akdinin sona erdiğini SGK'ya bildiren resmi kayıttır. Bildirgede işten ayrılış tarihi, sigortalının bilgileri ve ayrılış nedeni bulunur. İşverenin seçtiği kod, sözleşmenin kim tarafından ve hangi gerekçeyle sona erdirildiğini göstermelidir.

Örneğin çalışan kendi isteğiyle istifa etmişse belirsiz süreli sözleşmelerde 03 kodu kullanılır. İşveren, belirsiz süreli sözleşmeyi haklı sebep bildirmeden feshetmişse 04 kodu gündeme gelir. Çalışanın 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesi kapsamında haklı nedenle ayrılması ise sıradan istifadan farklı değerlendirilir.

Kod belirlenirken fesih bildirimi, iş sözleşmesi, çalışan dilekçesi ve varsa disiplin belgeleri birlikte incelenmelidir. İşverenin bildirimde seçtiği neden ile yazılı kayıtların çelişmesi, sonraki uyuşmazlıklarda açıklama ve ispat güçlüğü yaratabilir.

Güncel SGK İşten Çıkış Kodları Nelerdir?

SGK'nın 2013/11 sayılı Sigortalılık İşlemleri Genelgesi ve sonraki değişiklikleri kapsamında kullanılan işten çıkış kodları, ayrılış nedenlerini birbirinden ayırır. Aşağıdaki tabloda işverenlerin karşılaşabileceği başlıca kodlar ve bunların karşılıkları yer alır.

Kodİşten ayrılış nedeni
01Deneme süreli iş sözleşmesinin işverence feshi
02Deneme süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi
03Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi (istifa)
04Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi
05Belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesi
08Emeklilik veya toptan ödeme nedeniyle ayrılma
12Askerlik nedeniyle ayrılma
13Kadın işçinin evlenmesi nedeniyle ayrılması
14Emeklilik için yaş dışında diğer şartların tamamlanması
15Toplu işçi çıkarma
16Sözleşme sona ermeden aynı işverene ait diğer işyerine nakil
17İşyerinin kapanması
18İşin sona ermesi
19Mevsim bitimi nedeniyle sözleşmenin askıya alınması
20Kampanya bitimi nedeniyle sözleşmenin askıya alınması
22Diğer nedenler
23İşçi tarafından zorunlu nedenle fesih
24İşçi tarafından sağlık nedeniyle fesih
25İşçi tarafından işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle fesih
26Disiplin kurulu kararı ile fesih
27İşveren tarafından zorunlu nedenlerle ve tutukluluk nedeniyle fesih
28İşveren tarafından sağlık nedeniyle fesih
30Vize süresinin bitimi nedeniyle sözleşmenin askıya alınması
34İşyerinin devri veya işin ya da işyerinin niteliğinin değişmesi nedeniyle fesih
38Doğum nedeniyle ayrılma
42İş sözleşmesi kurulurken işçinin esaslı konularda işvereni yanıltması
43İşverene veya ailesine yönelik şeref ve namusa dokunan davranışlar ya da asılsız isnatlar
44İşçinin başka bir işçiye cinsel tacizde bulunması
45Sataşma veya işyerinde alkol ve uyuşturucuyla ilgili kanunda belirtilen ihlaller
46Güveni kötüye kullanma, hırsızlık veya meslek sırlarını açıklama gibi davranışlar
47İşyerinde yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen suç işlenmesi
48Kanunda belirtilen koşullarda izinsiz ve haklı nedensiz devamsızlık
49Hatırlatılmasına rağmen görevleri yapmamakta ısrar edilmesi
50İş güvenliğinin tehlikeye düşürülmesi veya kanunda belirtilen ağırlıkta zarara neden olunması

Bu tablo sık karşılaşılan ayrılış nedenlerine odaklanır. SGK'nın kod listesinde bunların dışında daha özel durumlara ilişkin kodlar da bulunur. Özellikle 42 ile 50 arasındaki kodlar, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesinin ikinci bendindeki farklı fesih gerekçelerine karşılık gelir.

Önceden kullanılan 29 numaralı kod, SGK'nın 2021/9 sayılı Genelgesiyle kaldırılmıştır. Bu nedenle işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık gerekçesiyle yaptığı fesihlerde eski 29 kodu yerine somut olaya karşılık gelen güncel kod seçilmelidir.

İşveren Doğru Çıkış Kodunu Nasıl Belirler?

Kod seçiminin başlangıç noktası, ayrılığın gerçek nedenidir. Bordro veya muhasebe sorumlusuna yalnızca çalışanın işten çıkarıldığı bilgisinin iletilmesi yeterli değildir. Fesih kararının hukuki niteliği de açık olmalıdır.

  • İstifa halinde çalışanın ayrılma iradesi ve varsa yazılı dilekçesi incelenir. Haklı nedenle yapılan işçi feshi, sıradan istifa olarak kodlanmamalıdır.
  • İşveren feshi halinde gerekçenin haklı nedenle derhal fesih mi yoksa bildirimli fesih mi olduğu belirlenir. Fesih yazısı ile seçilecek kod uyumlu olmalıdır.
  • Belirli süreli sözleşmelerde sözleşmenin gerçekten süresinin dolması nedeniyle sona erip ermediği kontrol edilir. Süresinden önce yapılan fesih farklı hukuki sonuçlar doğurabilir.
  • Disiplin ve devamsızlık durumlarında tutanaklar, savunmalar, bildirimler ve kanuni koşullar incelenir. Her devamsızlık veya disiplin ihlali doğrudan haklı fesih anlamına gelmez.
  • Emeklilik ve özel ayrılış nedenlerinde ilgili koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği ve gerekli belgelerin mevcut olup olmadığı doğrulanır.

Özellikle 22 numaralı diğer nedenler kodu, uygun kod araştırılmadan kullanılacak genel bir seçenek değildir. Ayrılış nedeni başka bir kodla açıkça tanımlanıyorsa o kodun kullanılması gerekir.

Yanlış İşten Çıkış Kodu Çalışan Haklarını Nasıl Etkiler?

İşsizlik Ödeneği Üzerindeki Etkisi

İşsizlik ödeneğinde fesih nedeni, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nun 51. maddesi kapsamında değerlendirilir. Normal istifa ile işverenin haklı sebep bildirmeden yaptığı fesih aynı sonucu doğurmaz. Yanlış kod, çalışanın İŞKUR başvurusunda hak sahipliğinin hatalı değerlendirilmesine veya işlemlerin uzamasına neden olabilir.

İşsizlik ödeneği için yalnızca uygun ayrılış nedeni yeterli değildir. Prim günleri, hizmet akdine tabi çalışma koşulları ve başvuru süresi de incelenir. Çalışan, feshi izleyen 30 gün içinde başvurmalıdır. Tahmini ödeme tutarının değerlendirilmesinde işsizlik maaşı hesaplama aracından yararlanılabilir.

Kıdem ve İhbar Tazminatına Etkisi

İşten çıkış kodu, kıdem veya ihbar tazminatını kendiliğinden doğurmaz ya da ortadan kaldırmaz. Bu haklar çalışma süresi, sözleşme türü, fesih gerekçesi ve kanundaki diğer koşullara bağlıdır. Örneğin işverenin haklı sebep olmadan gerçekleştirdiği fesihte kıdem ve ihbar yükümlülükleri gündeme gelebilir. İşçinin 4857 sayılı Kanun'un 24. maddesine dayanan haklı feshinde ise koşulları varsa kıdem tazminatı doğabilir ancak kural olarak ihbar tazminatı doğmaz.

Ödeme planlamasında brüt ücret, hizmet süresi ve uygulanacak kıdem tazminatı tavanı birlikte değerlendirilmelidir. Tahmini kıdem tutarı için kıdem tazminatı hesaplama aracı kullanılabilir. İhbar tazminatı ise ayrıca sözleşme türü, bildirim süresi ve fesih koşullarına göre hesaplanmalıdır.

İşçi ile İşveren Arasındaki Uyuşmazlıklar

Yanlış kod, işçinin bildirilen fesih gerekçesine itiraz etmesine yol açabilir. Özellikle ağır disiplin ihlali içeren bir kodun yeterli dayanak olmadan kullanılması, işveren açısından ispat sorunları yaratır. Yargısal değerlendirmede yalnızca SGK koduna değil, feshin gerçek nedenine ve dosyadaki delillere bakılır.

İşten Çıkış Bildirgesi Kaç Gün İçinde Verilir?

5510 sayılı Kanun'un 9. maddesi gereğince 4/a kapsamındaki sigortalılar için işten ayrılış bildirgesi, hizmet akdinin sona erdiği tarihi takip eden 10 gün içinde SGK'ya verilmelidir. Bildirim elektronik ortamda yapılır. Sürenin geçirilmesi idari para cezası riskini doğurur.

İşverenin çıkış tarihini, kodu ve diğer bildirim bilgilerini aynı süreçte kontrol etmesi gerekir. Aylık prim ve hizmet bilgilerinin ayrılış kaydıyla uyumlu olması da önemlidir. Biz bordro danışmanlığı kapsamında çıkış belgeleri, yasal bildirimler ve ücret hesapları arasındaki tutarlılığın kontrol edilmesine destek veriyoruz.

Yanlış İşten Çıkış Kodu Nasıl Düzeltilir?

Hatalı kod fark edildiğinde düzeltme yolu, işten ayrılış tarihinden itibaren geçen süreye göre değişir.

  1. İlk 10 gün içinde işveren, elektronik SGK sistemi üzerinden işten ayrılış nedenini düzeltebilir.
  2. 10 günlük süre geçtikten sonra işyerinin bağlı olduğu Sosyal Güvenlik Merkezine veya İl Müdürlüğüne belgelerle başvurulması gerekir.
  3. Uyuşmazlık bulunuyorsa işçi ve işverenin iddiaları, fesih belgeleri ve varsa yargı kararları değerlendirilir.

SGK'nın 2025/8 sayılı Genelgesiyle, kıdem veya ihbar tazminatı ödenmeyecek şekilde bildirilen ayrılışlarda sonradan ilam niteliğinde arabuluculuk anlaşma belgesi veya mahkeme kararıyla tazminat ödenmesine karar verilmesi halinde, işçi ya da işverenin başvurusuyla kodun karara uygun olarak değiştirilmesi düzenlenmiştir.

Düzeltme yapılması, işçilik alacaklarıyla ilgili bütün uyuşmazlıkların kendiliğinden çözüldüğü anlamına gelmez. Gerekiyorsa İŞKUR kayıtlarının ve ödenek başvurusunun da ilgili belgelerle takip edilmesi gerekir.

Eksik Gün Kodları ile İşten Çıkış Kodları Arasındaki Fark Nedir?

Eksik gün kodları, sigortalının ilgili ayda neden tam prim günüyle bildirilmediğini açıklar. İstirahat, ücretsiz izin, kısmi çalışma veya devamsızlık gibi durumlar bu kapsamda değerlendirilebilir. İşten çıkış kodları ise iş sözleşmesinin sona erme nedenini gösterir. Dolayısıyla eksik gün kodları ile fesih kodları farklı alanlarda ve farklı amaçlarla kullanılır. Aynı çalışanın son çalışma ayında hem eksik gün bilgisi hem de işten ayrılış nedeni bulunabilir.

Çıkış Bildirimi Öncesinde Son Kontroller Nasıl Yapılmalı?

İşveren açısından güvenli uygulama, çıkış kodunu bordro işleminin sonunda rastgele belirlemek yerine fesih kararı netleştiğinde tespit etmektir. İnsan kaynakları birimi, bordro sorumlusu ve gerektiğinde hukuk danışmanı aynı ayrılış gerekçesi üzerinden çalışmalıdır.

Bildirim tamamlanmadan önce sözleşmenin sona erme tarihi, yazılı fesih gerekçesi, SGK kodu, varsa kıdem ve ihbar hesapları ile prim kayıtları karşılaştırılmalıdır. Düzenlenen bildirgenin bir örneği ve dayanak belgeler ilgili saklama yükümlülüklerine uygun biçimde muhafaza edilmelidir.

Doğru işten ayrılış bildirimi, gerçek fesih nedeninin doğru kodla eşleştirilmesi ve süresi içinde SGK'ya iletilmesiyle tamamlanır. Böylece hem çalışanın haklarının değerlendirilmesi kolaylaşır hem de işverenin ileride karşılaşabileceği kayıt uyuşmazlıkları azaltılır.

Sık sorulan sorular

Çalışan istifa etti ama haklı nedene dayandığını söylüyor, hangi kodu seçmeliyim?

Haklı nedenle yapılan işçi feshi sıradan istifa olarak kodlanmamalıdır. Belirsiz süreli sözleşmede sıradan istifa için 03 kodu kullanılır, ancak 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesine dayanan ayrılış farklı değerlendirilir. Kod seçmeden önce çalışanın dilekçesi ve ayrılma gerekçesi incelenmelidir.

Uygun kodu bulamazsam 22 numaralı diğer nedenler kodunu kullanabilir miyim?

22 kodu, uygun kod araştırılmadan kullanılacak genel bir seçenek değildir. Ayrılış nedeni başka bir kodla açıkça tanımlanıyorsa o kodun kullanılması gerekir.

Eski 29 numaralı kod hâlâ kullanılabiliyor mu?

Hayır. 29 numaralı kod SGK'nın 2021/9 sayılı Genelgesiyle kaldırılmıştır. Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık gerekçesiyle yapılan fesihlerde somut olaya karşılık gelen güncel kod seçilmelidir; 42 ile 50 arasındaki kodlar bu gerekçelere karşılık gelir.

Seçtiğim çıkış kodu kıdem tazminatı ödeyip ödemeyeceğimi belirler mi?

Kod, kıdem veya ihbar tazminatını kendiliğinden doğurmaz ya da ortadan kaldırmaz. Bu haklar çalışma süresine, sözleşme türüne, fesih gerekçesine ve kanundaki diğer koşullara bağlıdır. Yargısal değerlendirmede de koda değil feshin gerçek nedenine ve dosyadaki delillere bakılır.

Arabuluculukta tazminat ödenmesine karar verilirse bildirdiğim kod değişir mi?

SGK'nın 2025/8 sayılı Genelgesiyle bu durum düzenlenmiştir. Tazminat ödenmeyecek şekilde bildirilen ayrılışta sonradan ilam niteliğinde arabuluculuk anlaşma belgesi veya mahkeme kararıyla tazminata karar verilirse, işçi ya da işverenin başvurusuyla kod karara uygun olarak değiştirilebilir.