İşbaşı Eğitim Programına İşveren Olarak Nasıl Başvurulur?

İşbaşı eğitim programı, İŞKUR'a kayıtlı işsizlerin işyerinde mesleki deneyim kazanmasını sağlarken işverene de ihtiyaç duyduğu çalışanı işi üzerinde yetiştirme ve değerlendirme imkanı veren bir aktif işgücü programıdır. İşveren açısından temel avantaj, henüz işe alım yapılmadan önce adayın ilgili meslekteki uyumunu ve öğrenme sürecini gerçek çalışma ortamında görebilmektir. Ancak program yalnızca adayın işyerine alınmasından ibaret değildir. İşveren şartları, kontenjan hesabı, katılımcı uygunluğu, program takibi ve program sonrasındaki istihdam yükümlülüğü birlikte değerlendirilmelidir.

İşbaşı eğitim programı işverene ne sağlar?

Programın amacı normal bir iş sözleşmesinin yerine geçici ve düşük maliyetli personel kullanmak değildir. İŞKUR sistemi, mesleki deneyim kazanması gereken katılımcının belirlenen meslekte iş başında yetiştirilmesini esas alır. Bu nedenle işverenin program kapsamında gerçek bir eğitim ve deneyim ortamı oluşturması gerekir.

İşletme açısından program özellikle işe alım öncesindeki belirsizliği azaltabilir. İşveren adayın işi öğrenme hızını, işyerine uyumunu ve görevle olan eşleşmesini program içinde gözlemleyebilir. Kalıcı kadroya alınacak adayların bulunması ve değerlendirilmesi ayrıca planlanacaksa işe alım danışmanlığı süreci aday arama ve seçim aşamasının ayrı bir disiplinle yürütülmesine yardımcı olabilir.

İşveren hangi şartları sağlamalıdır?

İŞKUR'un güncel uygulamasında program açılabilmesi için işyerinin İŞKUR'a kayıtlı olması ve programın başladığı ayda ve program süresince hesaplanan sigortalı sayısının en az beş olması gerekir. İşverenin ayrıca program düzenlenmesine uygun sektör ve meslek şartlarını taşıması gerekir. Türk Meslekler Sözlüğünde nitelik gerektirmeyen meslekler grubunda bulunan işler için program düzenlenmez.

Programın başlatılması ve devamı sırasında kısa çalışma veya ücret garanti fonu uygulamasından yararlanan işyerleri de program bakımından ayrıca değerlendirilir. İşveren bu nedenle yalnızca mevcut çalışan sayısına bakarak başvuru kararı vermemeli, işyerinin güncel durumunun program şartlarıyla birlikte kontrol edilmesini sağlamalıdır.

Kontenjan ise işverenin istediği herhangi bir sayı üzerinden belirlenmez. Aynı ilde ve aynı vergi numarası altında bulunan işyerleri için program başlangıcından önceki döneme ait SGK kayıtları esas alınır. İŞKUR'un açıkladığı yöntemde son altı aya ilişkin toplam prim gün sayısı yüz seksene bölünerek kontenjana esas sigortalı sayısı hesaplanır. İşveren bu sayının yüzde 30'una kadar katılımcı talep edebilir.

Başvuru nasıl yapılır?

1. İşyeri uygunluğunu kontrol edin. İŞKUR kaydı, en az beş sigortalı şartı, faaliyet alanı, program düzenlenecek meslek ve mevcut işgücü durumu birlikte incelenmelidir.
2. Kontenjanınızı hesaplayın. SGK kayıtlarındaki prim günleri üzerinden programa alınabilecek azami katılımcı sayısı belirlenmelidir. Yüzde 30 oranı doğrudan mevcut personel sayısına uygulanmadan önce İŞKUR'un kullandığı kontenjan hesabı dikkate alınmalıdır.
3. Program düzenlenecek mesleği belirleyin. Pozisyon gerçekten mesleki deneyim kazandırabilecek nitelikte olmalı ve program kapsamında izin verilen mesleklerden biri olmalıdır.
4. Katılımcı adaylarını değerlendirin. İşveren uygun adayları kendisi belirleyebileceği gibi İŞKUR sistemi üzerinden de süreç yürütebilir. Adayların programa katılım şartları program başlamadan kontrol edilmelidir.
5. İŞKUR E-Şube üzerinden başvurun. İşbaşı eğitim programı için işveren başvurusu İŞKUR E-Şube üzerinden yapılabilir. Talep edilen bilgiler ve program planı sisteme girilir.
6. Onaydan sonra programı sözleşmeye uygun yürütün. Katılımcıların devamı, eğitim sorumlusu, çalışma düzeni ve istenen belgeler program süresince takip edilmelidir.

Katılımcı seçiminde hangi şartlara bakılır?

İşverenin uygun bulduğu her aday doğrudan programa dahil edilemez. Katılımcının İŞKUR'a kayıtlı olması, programın gerektirdiği kişisel şartları taşıması ve işverenle geçmiş sigortalılık ilişkisinin program kurallarına uygun olması gerekir. Güncel İŞKUR açıklamalarına göre katılımcının program başlangıcından önceki bir yıl içinde programı düzenleyen işverene ait vergi numarası altında bulunan işyerlerinde sigortalı olmaması şartlar arasındadır.

Katılımcı ayrıca işverenin birinci veya ikinci derece kan hısımı ya da eşi olmamalıdır. Emeklilik durumu, önceki programlardan yararlanma geçmişi ve iş ve meslek danışmanlığı süreci gibi diğer katılım koşulları da kontrol edilir. Bu kontrollerin aday programa başlamadan yapılması, daha sonra programın uygunluk nedeniyle sonlandırılması riskini azaltır.

Program sırasında işverenin sorumlulukları nelerdir?

İşveren katılımcının sözleşmede belirtilen meslekte fiilen deneyim kazanmasını sağlamalıdır. Katılımcıya program mesleği dışında farklı işler yaptırılması programın amacıyla bağdaşmaz. Mesleki bilgi ve deneyime sahip en az bir program sorumlusu belirlenmesi de işverenin temel yükümlülüklerinden biridir.

İş sağlığı ve güvenliği tarafı da program dışında kalmaz. Gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin verilmesi, çalışma ortamının programa uygun tutulması ve meydana gelebilecek iş kazalarında ilgili bildirim süreçlerinin yürütülmesi işverenin sorumluluk alanındadır. Katılımcı devam kayıtları ve İŞKUR tarafından istenen belgeler de program boyunca düzenli tutulmalıdır.

Program devam ederken işyerinin sigortalı sayısı ayrıca önem taşır. Başlangıçta aranan en az beş sigortalı şartı korunmalı ve sigortalı sayısındaki değişiklikler İŞKUR'un programın devamına ilişkin kuralları çerçevesinde takip edilmelidir. Bu nedenle programı yalnızca ilk başvuru dosyası olarak görmek yerine aylık SGK kayıtlarıyla birlikte izlemek daha sağlıklıdır.

İşbaşı eğitim programı ücretleri işverene nasıl yansır?

Katılımcıya program kapsamında yapılan temel ödeme işveren tarafından ücret şeklinde karşılanmaz. İŞKUR katılımcının programa fiilen devam ettiği günlere ilişkin zaruri gider ödemesini gerçekleştirir. Program kapsamında genel sağlık sigortası ile iş kazası ve meslek hastalığı sigortasına ilişkin primler de İŞKUR tarafından karşılanır. Katılımcıya yapılan güncel ödeme tutarı dönemsel olarak değişebildiği için işverenin maliyet planında sabit bir rakam kabul edilmemelidir.

Bununla birlikte programı işveren açısından tamamen maliyetsiz görmek doğru değildir. Eğitim verecek personelin zamanı, program sorumlusunun takibi, iş sağlığı ve güvenliği süreçleri, devam kayıtları ve kurumla yürütülecek idari işlemler işletme içinde kaynak gerektirir. İşverenin katılımcıya ayrıca ödeme yapmayı tercih etmesi halinde bunun da ayrı olarak değerlendirilmesi gerekir.

Program sonrası istihdam yükümlülüğü nasıl uygulanır?

Genel uygulamada işverenin program kapsamındaki katılımcıların en az yüzde 60'ını istihdam etme taahhüdü bulunur. İstihdam süresi 60 günden az olmamak üzere program süresinin en az iki katı olarak uygulanır. İstihdam yükümlülüğünün hesabında mevzuatta belirtilen program aşamasındaki katılımcı sayısı esas alınır.

2026 yılında imalat sektöründeki özel sektör işyerleri için geçici bir uygulama bulunmaktadır. 31 Aralık 2026'ya kadar başlatılacak programlarda istihdam taahhüdü ve süresi genel kurala göre farklı uygulanır.

Bu ayrım özellikle 2026 içinde program planlayan imalat işletmeleri açısından önemlidir. Başvuru tarihi kadar programın başlama tarihi ve sektör niteliği de hangi istihdam yükümlülüğünün uygulanacağını etkileyebilir.

Program bittikten sonra SGK teşviki kullanılabilir mi?

İşbaşı eğitim programının tamamlanması bir çalışanın otomatik olarak belirli bir SGK teşvikine gireceği anlamına gelmez. Katılımcı iş sözleşmesiyle istihdam edildiğinde işyerinin ve çalışanın ilgili teşvikin güncel şartlarını ayrı ayrı sağlaması gerekir. İŞKUR kaydı, işe giriş tarihi, çalışan özellikleri, işyerinin prim ve bildirim durumu ile ilgili teşvikin diğer koşulları işe giriş aşamasında kontrol edilmelidir.

Nexora'nın sgk teşvik danışmanlık hizmetinde çalışan bazında uygun teşviklerin tespiti, gerekli tanımlama ve başvurular ile şartların aylık takibi hizmet kapsamındadır. İşbaşı eğitim programından kalıcı istihdama geçiş planlanıyorsa teşvik kontrolünün bordro bildirimi sonrasına bırakılmaması bu nedenle önem taşır.

İşveren açısından doğru planlama sırası; önce işyerinin programa uygunluğunu kontrol etmek, kontenjanı doğru hesaplamak, uygun katılımcıyı seçmek, program boyunca kayıt ve eğitim yükümlülüklerini yerine getirmek ve istihdam taahhüdünü daha program başlamadan işgücü planına dahil etmektir. Böylece işbaşı eğitim programı yalnızca kısa süreli bir destek olarak değil yeni çalışan yetiştirme ve kalıcı istihdam kararını yapılandıran bir süreç olarak kullanılabilir.

Sık sorulan sorular